ابوالقاسم شاكر
57
تاريخ تشيع در ايران (فارسى)
پس از فتح مدائن ، در آغاز حذيفة بن يمان به طور موقت حاكم مدائن شد سپس خليفه دوم - با توجه به شايستگى سلمان ، با صلاحديد حضرت على ( ع ) - سلمان را براى فرمانروايى مدائن برگزيد . سرگذشت و جزئيات فرمانروايى سلمان در مدائن به شكل زمانبندى شده در تاريخ نيامده ، بلكه فرازهايى از آن به طور جسته و گريخته ذكر شده كه از آنها مىتوان چنين نتيجه گرفت كه اساس حكومت وى بر عدالت ، زهد ، سادهزيستى ، رعايت دقيق حقوق اقشار مختلف و قاطعيت در اجراى حدود الهى استوار بوده است . شيوه فرمانروايى او براساس شيوه حكومت امير مؤمنان على ( ع ) تنظيم شده بود . « 1 » براى اين كه تا حدودى به شيوه حكومتدارى سلمان در مدائن پى ببريد ، مىتوانيد به نامه اعتراضآميز خليفه دوم به نحوه زندگى ساده سلمان و پاسخ قاطع او در تغيير ندادن شيوه زندگيش مراجعه كرد . وى در فرازى از آن نامه مىنويسد : « اين را بدان كه من به سوى مدائن براى تدبير امور مردم ، و اقامه و اجراى حدود الهى در ميان آنها نيامدم مگر اين كه براساس ارشادات و راهنمايى انسان آگاه [ حضرت على ( ع ) ] رفتار كنم و تا در ميان مردم مطابق راه و روش و برنامهء او زندگى كنم . » « 2 » 4 . نقش سلمان در تشيع ايرانيان مهمترين آرمان سلمان ، به حاكميت رسيدن تشيع راستين بود و در اين راستا از هيچ كوششى دريغ نورزيد . وى تا در مدينه بود در هر فرصتى به تبليغ از على ( ع ) به عنوان امام حق مىپرداخت و پس از آن كه با اجازه على ( ع ) در زمان عمر حاكم مدائن پايتخت پيشين ساسانيان گرديد ، هموطنان خويش را با گفتار و رفتار به اسلام ناب و تشيع « 3 » راستين دعوت مىكرد ، و مىتوان گفت يكى از عوامل مهم گرايش ايرانيان به تشيع ، وجود سلمان در مدائن و عملكرد
--> ( 1 ) . ميرزا حسين ، نورى ، نفس الرحمن ، ص 93 ؛ مجمع البيان ، ج 2 ، ص 427 . ( 2 ) . سيد صدرالدين ، مدنى شيرازى ، الدرجات الرفيعه فى طبقات الاماميه من الشيعه . ( 3 ) . احتجاج طبرسى ، ج 1 ، ص 185 - 188 ؛ بحارالانوار ، ج 22 ، 360 .